Sztandar skautów to symbol harcerstwa towarzyszący historii naszego hufca od prawie stu lat.

Opis:

Sztandar wykonany z sukna koloru czerwonego, z dwustronnie naszytym białym orłem z koroną – u dołu napis „CZUWAJ”. Wymiary ca 1,40 x 1,65, długość drzewca ca 3 m. Na czubku drzewca założono w okresie późniejszym lilijkę harcerską.

03

Historia sztandaru:

Sztandar wykonały w 1916 roku druhny z Drużyny im. Królowej Jadwigi w Poznaniu według projektu Edmunda Węcławskiego , sekretarza Głównej Kwatery Skautowej na Rzeszę Niemiecką – późniejsze Naczelnictwo Harcerskich Drużyn Wielkopolskich.

Po raz pierwszy sztandar rozwinięty został na zorganizowanym przez Główną Kwaterę Skautową na Rzeszę Niemiecką, w czasie Zielonych Świąt 1917 roku, wielkim zlocie drużyn skautowych w lasach głuszyńskich. Dwa tygodnie później w procesji Bożego Ciała na Starym Rynku w Poznaniu wziął udział poczet skautowy z tym sztandarem. Było to pierwsze publiczne pokazanie sztandaru, co wywołało olbrzymi entuzjazm zgromadzonych tłumów. Usiłowanie konfiskaty sztandaru przez policjantów pruskich nie powiodło się.

W dniu 3 grudnia 1918 r. poczet skautów z rozwiniętym sztandarem, kroczył na czele pochodu delegatów na Sejm Dzielnicowy (organ Naczelnej Rady Ludowej – tymczasowy reprezentant ludu polskiego w zaborze pruskim). Dzień ten uznany został za święto narodowe.

W dniu 13 marca 1919 roku w Biedrusku, poczet sztandarowy skautów poznańskich defilował na czele I. Kompanii Skautowej I. Pułku Strzelców Wielkopolskich przed gen. Józefem Dowbór – Muśnickiem, dowódcą armii powstańczej w Wielkopolsce. (Organizatorem i dowódcą kompanii skautowej był kpt. Wincenty Wierzejewski, współtwórca skautingu wielkopolskiego w 1912 roku).

W czasie defilady wojsk wielkopolskich w dniu 3 maja 1919 roku na Ławicy, poczet sztandarowy harcerzy poznańskich zajął honorowe miejsce obok członków Komisariatu Naczelnej Rady Ludowej i Dowództwa Głównego Armii Wielkopolskiej, przyjmujących defiladę.

W okresie powyższym jak i w okresie międzywojennym, sztandar reprezentował harcerstwo poznańskie na wielu uroczystościach i wszystkich zlotach Chorągwi Poznańskiej.

W 1924 i 1927 roku, w organizowanych przez Komendę Chorągwi Poznańskiej ZHP całorocznych zawodach o mistrzostwo Chorągwi, sztandar przekazywano drużynie, która zajęła pierwsze miejsce i tym samym otrzymała tytuł drużyny Mistrzowskiej i sztandarowej Chorągwi Poznańskiej. Była nią „Piątka” poznańska im. Ks. Józefa Poniatowskiego.

W 1930 roku sztandar przekazany został XVI Poznańskiej Drużynie Harcerzy im. gen. Józefa Bema, za zajęcie pierwszego miejsca w klasyfikacji drużyn, biorących udział w II Zlocie Narodowym, który odbył się w 1929 roku w Poznaniu. W następnych latach sztandar przekazywany był wyróżniającym się w pracy harcerskiej drużynom.

W 1937 roku wykonana została kopia sztandaru na miejsce mocno już podniszczonego. W dniu 12 września tego roku w czasie specjalnej uroczystości na Malcie, w której. uczestniczyły wszystkie drużyny poznańskie oraz liczne grono członków Ośrodka Harcerzy-Obywateli z Wincentym Wierzejewskim na czele, Komendant Chorągwi Poznańskiej ZHP przekazał nowy sztandar Komendzie Harcerzy na miasto Poznań.

powojenne losy tych sztandarów są jak dotąd nieznane.

Opracował: hm PL Antoni Nowak

0102

5 czerwca 1983 roku wręczono Komendantowi Hufca ZHP „PIAST” Poznań – Stare Miasto – hm. Bronisławowi Nowakowi replikę pierwszego sztandaru skautowego z 1916 roku, ufundowaną przez Harcerski Krąg Piątaków Seniorów działający przy hufcu. Od tej chwili sztandar występuje na wszystkich ważniejszych uroczystościach harcerstwa Wielkopolskiego, jak również podczas uroczystości państwowych, związanych z wydarzeniami historycznymi, w których skauci – harcerze wraz z nim brali udział.

Dopisał
hm. Janusz Wolski